Vrijdagavondfilm 13 januari: Downsizing

Vrijdagavondfilm 13 januari: Downsizing
In deze speelfilm van Alexander Payne besluiten de hoofdpersonen Paul en Audrey zich te laten verkleinen, nadat het een Noorse professor jaren eerder is gelukt om dit voor elkaar te krijgen en veel mensen hiertoe al hebben besloten. De kleine mensen wonen in aparte gemeenschappen, waar ze veel minder nodig hebben en toch in luxe kunnen leven. Als Paul en Audrey hun bezittingen verkopen, kunnen ze in de nieuwe, verkleinde wereld hun dromen waarmaken. Of zit er aan elk gedroomd leven toch ook een keerzijde? 

Samen één aarde
‘Downsizing’ gaat op absurdistische wijze aan de haal met de vele aspecten die aan ons jaarthema zijn verbonden. Allereerst herkennen we natuurlijk de noodzaak om onze ecologische voetafdruk te verkleinen, hier uitgewerkt in het idee om de mensheid te verkleinen. We zullen een einde moeten maken aan de opwarming van de aarde en een duurzame economie moeten nastreven om een bewoonbare aarde achter te laten voor onze kinderen en kleinkinderen. Maar niet ieder begint uit idealistische motieven aan de verkleiningstransformatie: Paul en Audrey worden vooral aangetrokken tot de kans om zo in luxe te kunnen leven. Het weinige dat ze in de grote wereld bezitten, is in de verkleinde wereld veel meer waard, zodat ze niet meer hoeven te werken. Maar word je daar gelukkiger van? En wat is de zin van je bestaan, als blijkt dat die verkleinde gemeenschap wel erg veel lijkt op die van ons, inclusief het verschil tussen rijk en arm? Als Paul in aanraking komt met de Vietnamese schoonmaakster Ngoc Lan, ontdekt hij achter een tunnel een getto voor vluchtelingen, waar anderen haar hulp nodig hebben en Paul uiteindelijk tot het besef komt waarin de zin van het leven verscholen ligt. 

Doemscenario op de korrel
Bij de gesprekken over het jaarthema bleek dat velen van ons zich machteloos voelen en somber gestemd zijn over de toekomst. Redden we het nog om tijdig de desastreuze gevolgen van de opwarming van de aarde te reduceren? Maar ook het doemscenario wordt in deze film op de korrel genomen, als we meegenomen worden naar een gemeenschap in Noorwegen, waar men tot de ontdekking is gekomen dat de wereldwijde verkleining niet het gewenste succes heeft en de aarde ten onder dreigt te gaan. Er lijkt dan maar één oplossing over te blijven: de bewoonde wereld verlaten! Het plan dat ze hebben gemaakt, heeft grote aantrekkingskracht op Paul, die aan het eind van de film wordt meegevoerd in dit sentiment. Dat uiteindelijk de liefde overwint en er niets anders overblijft dan de zorg voor elkaar, geeft de film een moralistisch trekje, maar daar heb ik – eerlijk gezegd – geen moeite mee, gelet op alle speelse knipoogjes en persiflages! Een ontspannen film met humor, die ons een spiegel voorhoudt van de huidige samenleving!

Karel Aardse 
 
terug